Course "Algorithmic Art & A.I."       IAAA  
    

Concept Art

Concept art is first of all an art of which the material is concepts, as the material of e.g. music is sound. Since concepts are closely bound up with language, concept art is a kind of art of which the material is language.

Henry Flynt: "Essay: Concept Art." (1961) In: La Monte Young (ed.): An Anthology, 1963.

All I make are models. The actual works of art are ideas. Rather than 'ideals' the models are a visual approximation of a particular art object I have in mind.
Joseph Kosuth: Statement, 1967.

It may be preferable, for obvious reasons, to limit artworks to the mind, to allow them to exist in thought only. Dematerialized, planted in consciousness, they would exist solely in the imagination and might survive untarnished.

Lothar Baumgarten: "Status quo", 1987. Artforum 7 (1988), p. 108.

Every competent human brain strives for emancipation from its organic duties. Every competent human brain strives for freedom to shape a purely mental life of its own.

Susanne Langer: Mind. An Essay on Human Feeling. 3 Vols.
Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1967/1972/1982.

 



De esthetiek van het idee


De esthetische ervaring is een cognitief proces dat parasiteert op onze waarnemingsprocessen. Het is "de waarneming die zich van zichzelf bewust wordt" (Kant). Kunstwerken zijn dingen die geconstrueerd worden met het expliciete doel om zulke ervaringen op te roepen. Kunst bestaat dus bij de gratie van de waarneming van sensorische input. Toch is er een eeuwenlange traditie die daar onderuit probeert te komen. Die een strengheid nastreeft die niet samengaat met kicken op kleur, gebaar of geluid; een zuiverheid die verknoeid wordt door het "lekkere"; een sereniteit die uit zijn evenwicht gebracht wordt door de sexuele connotaties van intense zintuiglijke ervaringen. De vertegenwoordigers van deze traditie hebben het over kunstwerken die uitsluitend in onze gedachten bestaan. De esthetische ervaring bestaat dan in de contemplatie van deze gedachten.

Eeuwenlang was zo'n zuiver mentale kunstvorm een onbereikbaar ideaal of een vage toekomst-fantasie.
Maar rond 1960 werd de "ideeën-kunst" ineens een concreet kunst-genre dat op vrij grote schaal beoefend werd. Men ging prozaïsche, niet-literaire teksten maken, die in de geest van de beschouwer gedachten zouden oproepen, die dan als het eigenlijke kunstwerk beschouwd zouden moeten worden. Dit is het genre dat we op deze pagina bespreken, onder de naam "concept-kunst". Het omvat onder meer de "concept art" zoals Henry Flynt die definieerde, de "word pieces" van de Fluxus groep, en de verschillende vormen van "conceptual art" zoals beoefend door b.v. Joseph Kosuth, de Art & Language groep, Lawrence Weiner, en Bernar Venet. Toch is onze definitie smaller dan wat men in de kunstkritiek meestal onder "conceptual art" verstaat. We beschouwen niet alle intellectuele, cerebrale of theoretische kunst-genres, maar beperken ons tot "gedachten-kunst" in een min of meer strikte zin des woords.



Theoretical Perspectives

Platonisme

Thus, for example, when I imagine a triangle, even though there may perhaps be no such figure anywhere in the world outside of my thought, nor ever have been, nevertheless the figure cannot help having a certain determinate nature... or essence, which is immutable and eternal, which I have not invented and which does not in any way depend on my mind.
René Descartes: Meditation on First Philosophy, 1641.
Kant

Erhaben ist, was auch nur denken zu können ein Vermögen des Gemüts beweist, das jeden Maßstab der Sinne übertrifft.
Immanuel Kant: Kritik der Urteilskraft, Buch II, § 25, p. 85.

The Romantic Agony

Heard melodies are sweet, but those unheard are sweeter . . .

Keats
Generatieve Esthetica

 Die Ästhetik entwirft Prinzipien möglicher Kunstwerke . . ., aber nicht durch die Mittel der Kunst, sondern in der Form der reinen Theorie.
Max Bense: Aesthetica. Einführung in die neue Aesthetik. 1965.

Het einde van de kunst

At this highest stage, art now transcends itself, in that it forsakes the element of reconciled embodiment of the spirit in sensuous form and passes over from the poetry of imagination to the prose of thought.

G.W.F. Hegel: Introduction to the Berlin Aesthetics Lectures of the 1820s.

Wiskunde

Die größere "Reinheit" der nicht auf die Sinne wirkenden Gegenstände, z. B., der Zahlen.

Ludwig Wittgenstein, 1937.

Muziek

It seems to me that the most radical redefinition of music would be one that defines 'music' without reference to sound.

Robert Ashley, 1961.
Es ist aber wahrscheinlich, dass es Menschen giebt und geben wird – die weit besser Fichtisiren werden, als Fichte. Es können wunderbare Kunstwercke hier entstehen – wenn man das Fichtisiren erst artistisch zu treiben beginnt.

Novalis: Fichte Studien. Ca. 1800.



Fluxus: Generalized Music

Concept Art & Conceptual Art

Henry Flynt:
Undefined Mathematics
Sol LeWitt:
Visual Concepts
Art & Language:
Invisible Pieces
Joseph Kosuth, Art & Language:
Philosophy and Art Theory
Bernar Venet:
Science
Jenny Holzer:
Clichés


Antecedents and Parallels

Zen
Frederico Juan Carlos Loomis:
Words

Fritz Perls:
Gestalt Therapy

Link Collections
Quote Collections (e.g.
Benjamin, Ayer, Kosuth)
Georg Lichtenberg

 

Theories as Aesthetic Objects

Pythagoras and the Music of the Spheres.
Irrational numbers.
Evolution (Cf. Peirce on Darwin).
Entropy (Boltzmann's suicide).
The Fourth Dimension and Non-Euclidean Space (Cf. Cubism and Duchamp).
Quantum Mechanics.
Special Relativity.
Gödel.
Chomsky and Structuralism.
The Big Bang.
Chaos, Non-linear Dynamics, Fractals.
Neural Nets, Emergence.
Artificial Life.

 

Literature on Concept Art and Conceptual Art


Alexander Alberro and Patricia Norvell, editors: Recording Conceptual Art. Early Interviews with Barry, Huebler, Kaltenbach, LeWitt, Morris, Oppenheim, Siegelaub, Smithson, and Weiner by Patricia Norvell. University of California Press, 2001.

Bruce Altshuler: Art by Instruction and the Pre-History of do it. In: Catalogue do it, Independent Curators International, 1998.

ART-LANGUAGE. The Journal of Conceptual Art. Vol. 1 nos. 1-3 (May 1969-June 1970); vol. 2 no. 1 (February 1972). Edited by Terry Atkinson, David Bainbridge, Michael Baldwin, Harold Hurrell. Published by Art and Language Press.

Gregory Battcock (ed.): Idea Art. A Critical Anthology (New York: E. P. Dutton, 1973).

Thomas Dreher: "Konzeptuelle Kunst in Amerika und England 1963-76." Vortrag Karl-Franzens-UniversitŠt, Kunsthistorisches Institut, Graz, 10.1.1996, auf der Basis der Dissertation Konzeptuelle Kunst in Amerika und England zwischen 1963 und 1976. Frankfurt a. M., 1992.

Thomas Dreher: "Art & Language UK (1966-72): Maps and Models." In: Oliver Jahraus, Nina Ort and Benjamin Marius Schmidt (eds.): Beobachtungen des Unbeobachtbaren. Konzepte radikaler Theoriebildung in den Geisteswissenschaften. Weilerswist: VelbrŸck Verlag, 2000, pp. 169-198.

Henry Flynt: "Essay: Concept Art." (1961) In: La Monte Young (ed.): An Anthology, 1963.

Patrick Hughes and George Brecht: Vicious Circles and Infinity. A Panoply of Paradoxes. London: Jonathan Cape, 1975.

Joseph Kosuth: "Art After Philosophy I & II." Studio International, October/November 1969.

Lucy C. Lippard: Six Years: The Dematerialization of the Art Object from 1966 to 1972. New York: Praeger, 1973.

Robert C. Morgan: Conceptual Art: An American Perspective. (Foreword by Michael Kirby.) Jefferson, N.C.: McFarland & Company, 1994.

Robert C. Morgan: Art Into Ideas. Essays On Conceptual Art. Cambridge: Cambridge University Press, 1996.

Edward A. Shanken: "Art in the Information Age: Technology and Conceptual Art." Leonardo 35, nr. 4 (2002), 433-38.